دستگاه حرکتی انسان: شامل استخوانها، مفاصل و ماهیچهها است که با انجام اعمال فیزیولوژیک بسیار مهم، جهت ادامه حیات و فعالیتهای زندگی روزمره انسان بسیار با اهمیت میباشد.
امروزه پیشرفت تکنولوژی و ماشینی شدن جوامع انسانی ، موجب عدم تحرک و نشستنها و ایستادنهای طولانی شده است ، به علل مختلف در عصر ماشینی بیماریهای اسکلتی عضلانی یکی از شایعترین علل مراجعه به پزشکان میباشد، دردهای مفاصل مثل گردن، زانو، کمر، پشت و بیماریهایی مثل پوکی استخوان و غیره اغلب سبب آزار و اذیت انسانهای امروزی شده است.
آموزش بهداشت دستگاه حرکتی میتواند ضمن پیشگیری از ابتلا به بسیاری از این مشکلات، در درمان آنها و کاهش مشکلات هم کمک کننده باشد، آموزش نحوه صحیح نشستن، ایستادن، راه رفتن، بلند کردن اجسام
چارچوب نگهدارنده بدن انسان مجموعهای از استخوانهای به هم پیوسته است که انسان را قادر میسازد که با تحمل وزن بدن روی پاهای خود بایستد و از عهده کارهای روزمره خود برآید، استخوانهای بدن بافتهای زندهای هستند که تغذیه میکنند، رشد میکنند و در صورت آسیب دیدن ترمیم میشوند.
تشکیل استخوانها از دوران جنینی شروع میشود و جریان استخوانی شدن تا پایان دوره بلوغ ادامه دارد. ضمن رشد طولی و افزایش قطر استخوان، مرتباً تغییراتی در شکل و تناسب ابعاد استخوان پیدا میشود تا سرانجام شکل نهایی و بالغ آن فرا میرسد. این تغییرات و تکامل در حدود 21 سالگی تمام میشود.
وقتی استخوان به رشد کامل رسید، رشد آن متوقف میشود و تنها در مواقع آسیب استخوانها، سیستم خاصی برای ترمیم مجدد استخوان به فعالیت درمیآید.
بافتهایی که انقباض و انبساط ارادی یا غیرارادی آنها فعالیتهای حرکتی بدن را تأمین میکنند، بافتهای ماهیچهای نامیده میشوند که حدود نیمی از وزن بدن را تشکیل میدهند.
هر جا که دو یا چند استخوان به هم ملحق شوند، مفصل به وجود میآید. بعضی از مفاصل حرکت گسترده استخوانها را موجب میشوند مثل مفصل آرنج و زانو و بعضی دیگر موجب حرکت جزئی میشوند مانند حرکت تنههای مهره نسبت به یکدیگر، که این مفاصل سبب حرکات مختلف اعضای مربوطه و کاهش فشار وارد بر اندام و نیز تحمل وزن بدن میشوند.
مراقبتهای عمومی بهداشتی دستگاه حرکتی:
1. رژیم غذایی مناسب و غنی از ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز بدن به ویژه کلسیم، فسفر و ویتامینهای A,D,C جهت استحکام استخوانها و رشد طبیعی آنها.
2. داشتن فعالیت جسمانی و ورزش متناسب با سن
3. استراحت دادن مناسب در حین کار، خصوصاً کارهای یکنواخت و طولانی
4. پورین موجود در گوشت، جگر، دل، قلوه و نخود و لوبیا در افرادی که اسید اوریک خونشان بالا است سبب مشکلات مفصلی میشوند.
5. داشتن وزن متناسب با سن و جنس و قد
ستون فقرات و بهداشت آن
محور اصلی بدن را ستون فقرات تشکیل میدهد. بر روی این محور، سر، دستها، لگن و پاها سوار میشوند و ستون فقرات با طرز قرار گرفت خود به صورت قوسهای ناحیه گردن و پشت توانایی تحمل وزن دستها و سر و پاها و ... را مییابد.
کلاً ستون فقرات دارای 4 قوس به صورت فرورفتگی و برآمدگی است، یعنی دو فرورفتگی و دو برآمدگی، این برآمدگیها و فرو رفتگیها کاملاً کنترل شده است و دارای اندازه مشخصی میباشند و وجود این چهار قوس برای تحمل وزن و قابلیت تحرک بدن از نظر خم شدن به جلو، عقب، طرفین و چرخش ضروری است. در صورت کاهش و یا افزایش این 4 قوس، دردهای ستون فقرات عارض خواهند شد افزایش بیش از حد فرورفتگی گردن و یا کمر از علل کمردرد و گردن درد میباشد و افزایش بیش از حد برآمدگی پشت نیز باعث بیماری و حالت راه رفتن به صورت قوز کرده خواهد شد.
و غیره مهارتهایی هستند که لازم است افراد جویای سلامتی آنها را بیاموزند.
سعی خواهیم کرد ضمن بررسی قوسهای ستون فقرات، نحوه اصلاح آنرا را نیز توضیح دهیم. ستون فقرات مثل یک ساختمان میماند که آجرهای آن مهرهها و ملات بین آجرها را دیسک بین مهرهای میباشد. و در قسمت مرکزی آن هم نخاع قرار دارد.
گاهی وقتها خم شدنها و برداشتن بد اجسام فشارهایی برابر با چند صد کیلو را بردیسکها وارد میکند که میتواند سبب پاره شدن دیسک کمری شده و در اثر بیرون ریختن مایع، فتق دیسک ایجاد شود که بسیار دردناک است.
|
منوی اصلی
نویسنده: 
